HADRIANOPOLİS KİLİSE MEZARLARI VE BİR GRUP BULUNTUSU

Creative Commons License

Verim E.

26. Orta Çağ ve Türk Dönemi Kazıları ve Sanat Tarihi Sempozyumu, Mersin, Türkiye, 19 - 22 Ekim 2022, ss.244-245, (Özet Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
  • Basıldığı Şehir: Mersin
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.244-245
  • Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
  • Süleyman Demirel Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Hadrianopolis (Paphlagonia Hadrianopolis’i) Antik Kenti, Karabük ili Eskipazar ilçesinin 3 km batısında yer almaktadır. Antik Çağ’da Galatia ve Paphlagonia bölgelerine bağlı olan Hadrianopolis’in bilinen ilk adı Kaisareis Proseilemmeneitai olup daha sonra şehre Kaisareis Hadrianopoleitai adı verilmiştir. Roma ve Bizans döneminde ise Hadrianopolis adını almıştır. İlk yerleşimin Geç Kalkolitik Çağ’da olduğu bilinen Hadrianopolis, Roma döneminde kent statüsü kazanmış, en parlak dönemi Erken Bizans Döneminde yaşamıştır. Geç Antik Çağ’da ilk olarak Paphlagonia eyaletine bağlı olan kent, İmparator I. Theodosius (379-395) döneminde, yeni kurulan Honorias eyaleti sınırlarına katılmıştır. İmparator Iustinianus (527-565) döneminde, 535 yılında yapılan yeni düzenlemeler ile tekrardan Paphlagonia sınırlarına dahil edilmiş, ancak Hadrianopolis Piskoposluğu Honorias Kilisesi yönetiminde kalmıştır. Bizans dönemimde Hadrianopolis sınırlarında çok sayıda kilise inşa edilmiş, ancak bunlardan sadece üç tanesi temel seviyesinde günümüze ulaşmıştır. Erken Bizans Dönemi’ne tarihlenen bu kiliseler; Hadrianopolis Chora Kilisesi, Hadrianopolis Dört Nehir Kilisesi ve Hadrianopolis Kuzeybatı Nekropol Kilisesi olarak adlandırılmaktadır. Ayrıca kentte yapılan arkeo-jeoradar çalışmaları sonucunda bazilikal planlı bir kilisenin varlığı tespit edilmiştir. Kiliselere değer katan özelliklerinden biri, içi ve çevresine çok sayıda mezar yapılmasıdır. Hadrianopolis Antik Kentinde, 2003-2021 yılları arasında, Geç Antik Çağ’a tarihlenen yedi yapıda kazı çalışması yapılmış ve bu çalışmalarda dönemin mimari karakterini yansıtan çok sayıda mezar kalıntısına rastlanılmıştır. Hadrianopolis kiliselerinden sadece ikisi; Dört Nehir Kilisesi ve Kuzeybatı Nekropol Kilisesi, Bizans Dönemi içerisinde gömü alanı olarak kullanılmıştır. Kazı çalışmalarından elde edilen bulgular ve mimari özelliklerinden Hadrianopolis kilise mezarlarının 5.-8. yüzyıl arasında yapıldığı sonucuna varılmıştır. Restoratör ve konservatörler eşliğinde sağlamlaştırma çalışması yapılan mezarlar, uygun teknikler doğrultusunda koruma altına alınmıştır. Bu çalışma kapsamında kentin özellikle Hadrianopolis kiliselerindeki mezarlar incelenecek, mezarlardaki buluntular değerlendirilecek ve Hadrianopolis kilise mezarlarının Bizans dönemindeki önemi ortaya konmaya çalışılacaktır.