Marmara Bölgesi’nde Nüfusun Değişimini Haritalamak
EGE COĞRAFYA DERGİSİ, cilt.35, sa.1, ss.55-66, 2026 (TRDizin)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: 35 Sayı: 1
- Basım Tarihi: 2026
- Doi Numarası: 10.51800/ecd.1914065
- Dergi Adı: EGE COĞRAFYA DERGİSİ
- Derginin Tarandığı İndeksler: TR DİZİN (ULAKBİM)
- Sayfa Sayıları: ss.55-66
- Süleyman Demirel Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Son yıllarda Türkiye’de yerleşim birimlerinin nüfuslarında meydana gelen artış ve azalışlar, ülke gündemini geçmişte hiç olmadığı kadar meşgul etti. Buna rağmen bahsi geçen eğilimler, genellikle tekil örnekler üzerinden ya da fazlasıyla yüzeysel bir yaklaşımla ele alındı. Oysa nüfusun coğrafi dağılımı ve mevcut örüntülerin zaman içindeki farklılaşma biçimleri, her şeyden önce, yerleşim birimlerinin deneyimlediği çok daha geniş sosyo-ekonomik ve mekânsal süreçleri anlamamıza yardımcı olur. Bu çalışma ise Marmara Bölgesi’nde nüfusun alansal dağılımını ve söz konusu desenlerde yaşanan yakın tarihli değişimleri köy ve mahalle düzeyinde analiz etmektedir. Bunu köy ve mahallelerin sahip oldukları nüfus miktarları açısından bölge içerisindeki göreli konumlarına referansla yapmaktadır. Ayrıca çalışmada ekolojik yanılsama riskini minimize etmek ve verinin doğasına en uygun temsili üretebilmek amacıyla dasimetrik haritalama tekniğinden yararlanılmaktadır. Elde edilen bulgular, nüfusun bölge içerisindeki dağılımının oldukça eşitsiz bir kalıba sahip olduğunu vurgulamaktadır. Bunun yanı sıra yapılaşmanın doygunluğa ulaştığı mahallelerin ve bölgenin batı ve güneyinde konumlanan köylerin büyük bölümünün nüfus payının gerilediğini göstermektedir. Buna karşılık bazı kentsel dönüşüm sahalarının, Karadeniz kıyı şeridinin, kentlerin çeperlerinin ve hemen yakınlarındaki köylerin nüfusunun ve nüfus payının arttığını yansıtmaktadır.
The increases and decreases in the populations of settlements in Türkiye have occupied the country’s agenda in recent years to an unprecedented extent. Nevertheless, the tendencies mentioned have usually been analyzed through singular examples or with an overly superficial approach. The geographic distribution of the population and the forms of differentiation of existing patterns over time, however, first and foremost help us in understanding much wider socio-economic and spatial processes that settlements experience. This study analyzes the areal distribution of the population in the Marmara Region and the recent changes in the patterns in question at the level of the village and the neighborhood. It conducts this by referring to the relative positions of the villages and neighborhoods within the region in terms of their populations. Furthermore, the study utilizes the dasymetric mapping technique in order to minimize the risk of ecological fallacy and produce the representation most appropriate to the nature of the data. The findings underscore that the distribution of the population within the region presents a quite unequal pattern. In addition, they show that in large part, the population shares of neighborhoods where construction has reached saturation and the villages located in the west and southwest of the region have been receding. On the other hand, they reflect that the populations and population shares of some urban transformation fields, the Black Sea coastline, the peripheries of cities and closely neighboring villages have grown.