GÖLLER BÖLGESİ ANTİK KENTİ SAGALASSOS’UN SİYAH SERAMİKLERİ
. ULUSLARARASI TÜRK DÜNYASI İLETİŞİM VE SANAT SEMPOZYUMU, Almati, Kazakistan, 5 - 08 Kasım 2025, ss.271-284, (Tam Metin Bildiri)
- Yayın Türü: Bildiri / Tam Metin Bildiri
- Basıldığı Şehir: Almati
- Basıldığı Ülke: Kazakistan
- Sayfa Sayıları: ss.271-284
- Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
- Süleyman Demirel Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Özet Türkiye’nin güneybatısında, Göller Bölgesi sınırları içerisinde Toros Dağları’nın batı yamaçlarında yer alan Sagalassos, Antik Akdeniz dünyasının en önemli kentlerinden biri olarak kabul edilmektedir. Burdur’un Ağlasun ilçesine 7 km mesafede konumlanan bu antik kent, Pisidia bölgesinin sosyo-ekonomik ve kültürel merkezlerinden biri olmuştur. Sagalassos’ta yürütülen arkeolojik kazılar, kentin doğu kesiminde yer alan ve “Çömlekçiler Mahallesi” olarak adlandırılan geniş üretim alanında yoğun seramik buluntularını ortaya çıkarmıştır. Bu bölgede açığa çıkarılan fırınlar, atölye yapıları ve hammadde işleme alanları, Sagalassos’un yalnızca bir yerleşim değil, aynı zamanda bölgesel ölçekte örgütlenmiş bir seramik üretim merkezi olduğunu göstermektedir. Roma İmparatorluk Dönemi boyunca etkinliğini sürdüren Sagalassos atölyelerinde, özellikle yüksek kaliteli kırmızı astarlı sofra kapları üretilmiştir. Augustus Dönemi’nden Erken Bizans dönemine kadar devam eden bu üretim geleneği, bölgenin yerel hammaddelerine dayanan özgün bir seramik teknolojisinin varlığını işaret etmektedir. Pisidia bölgesinin jeolojik yapısı, volkanik kökenli oluşumların sağladığı doğal hammaddeler açısından zengindir. Bu bağlamda, seramik üretiminde ofiyolitik killerin ve diğer volkanik minerallerin kullanıldığı, bu hammaddelerin seramiğe hem dayanıklılık hem de renk derinliği kazandırdığı düşünülmektedir. Son yıllarda yapılan arkeolojik araştırmalar, Sagalassos atölyelerinde yalnızca kırmızı astarlı kapların değil, aynı zamanda siyah seramiklerin de üretildiğini ortaya koymuştur. Yoğun siyah yüzeyleri, parlak dokuları ve biçimsel zarafetleriyle bu kaplar, Roma döneminin seçkin üretim gruplarından biri olarak değerlendirilir. Siyah seramikler hem teknik ustalık hem de estetik ifade bakımından dönemin seramik repertuarının en değerli örneklerini oluşturur. Bu araştırma, Sagalassos’un seramik üretiminde siyah seramiklerin yerini, üretim tekniklerini ve bölgenin kültürel-ekonomik yapısındaki önemini arkeolojik ve malzeme bilimsel veriler ışığında değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Anahtar Kelimeler: Sagalassos, Pisidia, siyah seramik, Roma dönemi, seramik üretimi, arkeoloji, malzeme analizi.