Sosyal Bilgiler Öğretmenlerinin Bilimsel Araştırma Yöntemi Olarak Eylem Araştırması Kullanımı

ALTINTAŞ i. N.

Bartın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, cilt.14, sa.2, ss.366-381, 2025 (TRDizin)

Özet

Bu çalışmada, bilimsel bir araştırma olan eylem araştırmasının sosyal bilgiler öğretmenleri tarafından sınıflarda nasıl uygulandığı araştırılmıştır. Araştırmaya Türkiye'nin çeşitli illerinde görev yapan 20 sosyal bilgiler öğretmeni katılmıştır. Öğretmenler kırsal, ilçe veya merkezi okullarda çalışmış, 3 ila 20 yıl arasında mesleki deneyime sahiptir. Veriler, Coronavirus (COVID-19) nedeniyle Zoom üzerinden 30 dakika ile 1 saat arasında süren görüşmelerle toplanmıştır. Verilerin analizinde MAXQDA 2020 nitel veri analiz programı kullanılarak içerik analizi yöntemi yapılmıştır. Öğretmenler bilimsel araştırmayı bilimsel gelişmeleri takip etmek, literatürü taramak ve sosyal bilgiler derslerinde kullanmak (proje yazma ve ders kazanımı) olarak görmektedir. Yapılan kodlamalar öğretmenlerin hizmet içi ve hizmet öncesi eğitimde mesleki gelişim alanlarını yeterince geliştirmediklerini ve sınıflarında araştırmacı öğretmen rolünü oynamadıklarını göstermektedir. Araştırma sonucunda öğretmenlerin eylem araştırmasını bilimsel araştırma yöntemi olarak kullanmadıkları ortaya çıkmıştır. Öğretmenlerin, eylem araştırmasını bilimsel bir metodoloji olarak görüp yansıtma, akran değerlendirmesi ve öz değerlendirme gibi ölçme-değerlendirme süreçlerini sistematik olarak yapmaları önerilmiştir.
In this study, the implementation of action research by social studies teachers in classrooms was investigated as a scientific research. Twenty social studies teachers working in various cities in Turkey participated in the research. Teachers had experience working in rural, district, or central schools, ranging from 3 to 20 years of professional experience. Data were collected through interviews lasting between 30 minutes to 1 hour via Zoom due to the Coronavirus disease (COVID-19). MAXQDA 2020 qualitative data analysis software was used for content analysis in the data analysis. Teachers perceive scientific research as following scientific developments, reviewing the literature, and using it in social studies classes (writing projects and achieving lesson objectives). The coding indicates that teachers do not adequately develop their professional development areas in in-service and pre-service training and do not play the role of a research-oriented teacher in their classrooms. The research revealed that teachers do not use action research as a scientific research method. Teachers are recommended to systematically carry out measurement and evaluation processes such as reflection, peer assessment, and self-assessment, viewing action research as a scientific methodology.