Hadrianoupolis Antik Kenti Erken Bizans Dönemi Sütun Başlıkları
25. Uluslararası Ortaçağ ve Türk Dönemi Kazıları ve Sanat Tarihi Araştırmaları Sempozyumu, Konya, Türkiye, 14 - 16 Ekim 2021, ss.72-73, (Özet Bildiri)
- Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
- Basıldığı Şehir: Konya
- Basıldığı Ülke: Türkiye
- Sayfa Sayıları: ss.72-73
- Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
- Süleyman Demirel Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Hadrianoupolis Antik Kentindeki Erken Bizans Dönemi sütun
başlıklarının tanıtıldığı bu çalışmanın amacı, kazılarda ortaya çıkan veya kent
içi ve çevresinde tespit edilen sütun başlıklarını detaylı şekilde
açıklamaktır. Kent ve çevresinde bulunan sütun başlıkları, günümüze kadar
yapılan bazı bilimsel yayınlara konu olmuş, ancak bunlar Bizans sanatı ve
mimarisi açısından yeterince değerlendirilmemiştir. Ayrıca, 2017-2020 yılları
arasında, yeni kazı alanlarında çok sayıda sütun başlığı ele geçmiş ve bunlar
herhangi bir yayına konu olmamıştır. Geçmişten günümüze kadar Hadrianoupolis
kent sınırlarında ele geçen sütun başlıklarının tanımı ve sınıflandırılması
için hazırlanan bu çalışmada, Erken Bizans Dönemi’ne tarihlenen sütun
başlıkları, üslup ve biçimsel özelliklerine göre değerlendirilmiştir. Kentte
bulunan sütun başlıkları yivli, impost ve ion impost olmak üzere üç farklı
tiptedir. Hepsi yerel üretim olan bu sütun başlıkları mermer, granit ve kireçtaşından
yapılmıştır. Yivli sütun başlıkları biçimsel özellikleri itibariyle, bu çalışmada
Tip A ve Tip B olarak sınıflandırılmıştır. İmpost tip olarak adlandırabileceğimiz
sütun başlıkları hem boyut hem de işçilik açısından farklılık göstermektedir. Bunlar
da süsleme ve biçimsel özellikleri baz alınarak sade, madalyonlu impost gibi
başlıklarda ele alınmıştır. İon-impost tipteki başlıkların hemen hepsi benzer
özellik sergiler, sadece boyutları ve bezemelerinde birtakım farklılıklar
bulunur. Çalışmaya konu olan sütun başlıklarının herhangi biri in situ durumda
tespit edilmemiştir. Bunu rağmen yapı içi veya hemen yakınında ortaya çıkarılan
sütun başlıkları, bulundukları yapının tarihi, mimari ve süsleme özellikleri
hakkında önemli ipuçları sunmaktadır. Bu yayında özellikle sağlam veya kısmen
sağlam olan sütun başlıklarına yer verilmiştir. Kazılarda ortaya çıkan ve
sütuna ait olduğu düşünülen impost, volüt, abaküs, bilezik ve kalathos parçalarının
restorasyon çalışmaları halen devam etmektedir.
In this study, the Early Byzantine
column capitals of Hadrianoupolis Ancient City, is to explain the column
capitals that revealed during excavations or were founded in and around the
city. Column capital that founded around the city, has been the subject of some
scientific puplications to present day. However, it hasn’t been adequately
appreciated in terms of Byzantine Art and Byzantine Architecture. In addition,
between 2017-2020, a large of column capital were discovered at the new excavation
zones and they were not the subject of any puplications. In this study, which
was prepared for the definition and classification of the column capitals discovered
in the city borders of Hadrianoupolis from the past to the present day, the
columns capitals dated to the Early Byzantine Period were evaluated according
to their stylistic and formal characteristics. Column capital of Hadrianoupolis
can be categorized into three types; fluted, Impost and Ionic-Impost. All the columns
capitals are local production and made of marble, granite and limestone. In
this study, fluted capitals are classified as Type A and Type B because of
their formal characteristics. Columns capitals could be designated impost type;,differ
in both size and stonework. These are also considered in titles such as simple
and medallion Impost, based on their ornamentation and stylistic features. Almost
all capitals of the Ionic-Impost Type show similar characteristics, but there
are some differences in their sizes and decorations. Any of column capitals
that subject to the study haven’t been determined in situ. Although the columns
capitals uncovered inside or around the buildings provide important clues about
the history, architecture and ornamental features of buildings in which they
are located. In this puplication, columns capitals that are particularly firm or
partially firm are included. The restoration of Impost, volute, abacus, bracelet
and calathos fragments, which were discovered during the excavations anda re thought
to belong to the column capitals, is still ongoing.