PAPHLAGONIA HADRIANOUPOLIS’İ KİLİSE A MİMARİSİ ÜZERİNE YENİ BİR DEĞERLENDİRME


Creative Commons License

Verim E.

Safran Kültür ve Turizm Araştırmaları Dergisi (SAKTAD), vol.3, no.3, pp.383-407, 2020 (Refereed Journals of Other Institutions)

  • Publication Type: Article / Article
  • Volume: 3 Issue: 3
  • Publication Date: 2020
  • Title of Journal : Safran Kültür ve Turizm Araştırmaları Dergisi (SAKTAD)
  • Page Numbers: pp.383-407

Abstract

In this study, the Early Byzantine Building of “Church A” from Hadrianoupolis, the ancient city in the town of Eskipazar (Karabuk province) is described with the purpose of addressing the historical process of the church and propound new opinions concerning its architectural and ornamental characteristics. Church A, has been the subject of some scientific puplications to present day. However, it hasn’t been adequately appreciated in terms of Byzantine art and architecture. Within this study, the plan design, architectural sculpture, building materials, wall masonsary and liturgical furniture of the Church A will be evaluated, and its position and importance in Byzantine architecture will be discussed. The church was built in a frequently used three-nave basilica plan with a half circle shaped apsis, protruding to the east, and a rectangular narthex in its west. To the west of the apsis is a rectangular bema that is bordered by a plane templon on three sidesway. During the 2006-2007 excavations, it was revealed that the floors of all places of the church were decorated with mosaics. In addition to the findings from excavations, it was concluded that Church A was built in the Early Byzantine Period, during the V.-VI. centuries based on its architectural and ornamental characteristics.

Karabük’ün Eskipazar ilçesinde, Hadrianoupolis antik kentinde bulunan Erken Bizans Dönemine tarihlenen, “Kilise A” yapısının tanıtıldığı bu çalışmada, kilisenin tarihsel süreci, mimarisi ve bazı süsleme özelliklerine değinerek yapı hakkında birtakım yeni düşünceler ortaya konulmaya çalışılmıştır. Kilise A, daha önce bazı bilimsel yayınlarda incelense de Bizans sanatı ve mimarisindeki yeri yeterince değerlendirilmemiştir. Bu çalışmada, kilisenin plan tasarımı, mimari plastik parçaları, yapı malzemeleri, duvar tekniği ve litürjik eserleri değerlendirilerek, kilisenin Bizans mimarisi içindeki yeri ve önemi ortaya konulmaya çalışılacaktır. Yapı, Erken Bizans Döneminde sıkça kullanılan üç nefli bazilikal planda inşa edilmiş olup doğusunda dışa taşkın yarım daire şekilli apsisi, batısında da dikdörtgen biçimli nartheksi yer almaktadır. Apsisin batısında dikdörtgen bir alanı kaplayan ve üç yönden templonla sonlanan bema bulunmaktadır. 2006-2007 yıllarındaki kazı çalışmalarında, kilisenin tüm zemininin mozaikle bezendiği tespit edilmiştir. Kazı çalışmalarından elde edilen bulgular, mimari ve süsleme özelliklerinden hareketle Kilise A, Erken Bizans Döneminde, MS V.-VI. yüzyıllar arasına tarihlenebilir.