Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ege Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık, Türkiye
Tez Danışmanı: Dilek Yelda Kağnıcı
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Bu araştırmanın amacı, Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık (RPD) Lisans Programları kapsamında yürütülen bireyle psikolojik danışma süpervizyon süreçlerinde çok kültürlülüğe ilişkin süpervizör ve psikolojik danışman adaylarının görüşlerinin incelenmesidir. Araştırma durum çalışması desenlerinden iç içe geçmiş tek durum deseni şeklinde tasarlanmıştır. Bu amaçla yedi farklı üniversitede öğrenim gören 42 psikolojik danışman adayı ve kendilerine süpervizyon veren yedi süpervizörden veri toplanmıştır. Veriler bireysel ve odak grup görüşmeleri aracılığıyla toplanmış, veri toplamada araştırmacı tarafından bu araştırma için geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formlarından yararlanılmıştır. Toplanan veriler içerik analizi ile çözümlenmiştir. Araştırmada elde edilen bulgular kültürün rolü, süpervizyon süreci ve genel değerlendirme olmak üzere üç kategoride toplanmıştır. İlk kategori kapsamında katılımcılar çok kültürlülüğün psikolojik danışma süpervizyonundaki önemine değinmiş ve çok kültürlülüğü tanımlamışlardır. Süpervizyon süreci ile alakalı bulgular ise süpervizyonda kültürel ögelerin ihmal edildiğini ortaya koymuştur. Bulgularda ayrıca, katılımcılara göre süpervizyonda kültürel ögelerin yeterince ele alınmama gerekçeleri ile kültürel ögelerin nadiren ele alındığı bazı durumlara yer verilmiştir. Buna göre kültür konusu çoğunlukla danışan sorununun kültürle alakalı bulunduğu durumlarda gündeme gelmektedir. Bu durumlar arasında yapılandırma aşaması, psikolojik danışman adaylarının farklı kültürel gruplardan danışanlarla teması, süpervizyon ilişkisi, vaka kavramsallaştırma ve müdahale süreçleri yer almaktadır. Son olarak katılımcılar Türkiye'deki süpervizyon süreçlerini çok kültürlülük bağlamında değerlendirmiş; güçlü yanlar, gelişime açık yanlar ve dezavantaj yaratan durumlara değinmiştir. Katılımcılar ayrıca süpervizyonda çok kültürlülüğün geliştirilmesine yönelik psikolojik danışma alanı, lisans eğitimi ve süpervizyonun dâhil olduğu 'Bireyle Psikolojik Danışma Uygulaması' dersine ilişkin önerilerini paylaşmışlardır. Araştırmada elde edilen bulgular ilgili alanyazın ışığında tartışılmış ve uygulayıcılara, eğitimcilere, yasa koyuculara ve araştırmacılara birtakım öneriler sunulmuştur.