Covid-19 Pandemisi Sürecinde Hemşirelerin İş Stresi, İş Doyumu ve Bakım Davranışları Algısı Arasındaki İlişki
Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Selçuk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik, Türkiye
Tez Danışmanı: Şerife Kurşun
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Bu çalışma, Covid-19 pandemi sürecinde hemşirelerin iş stresi, iş doyumu ve bakım
davranışları algısı arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla yapıldı.
Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı olarak yapılan araştırma, Bursa’nın Yıldırım ilçesinde bulunan
Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde çalışmakta olan 261 hemşire ile Aralık 2020-
Ocak 2021 tarihleri arasında gerçekleştirildi. Araştırma verileri, “Tanıtıcı Bilgi Formu”, “Hemşire İş
Doyum Ölçeği (HİDÖ)”, “İsveç İş Yükü-Kontrol-Destek Anketi (İş Stresi Ölçeği) (İKD-TR)” ve
“Bakım Davranışları Ölçeği-24 (BDÖ-24)” kullanılarak toplandı. Veriler, sayı, yüzde, ortalama ve
standart sapma ile özetlendi. Verilerin analizinde bağımsız gruplarda t-testi, tek yönlü varyans analizi,
Bonferroni testi, Pearson korelasyon analizi ve regresyon analizi kullanıldı.
Çalışmaya katılan hemşirelerin yaş ortalaması 28,71±6,97 olup, %40,8’inin hemşirelikte
toplam çalışma süresinin 1 ila 5 yıl arasında olduğu belirlendi. Toplam İKD-TR toplam puan ortalaması
1,04±0,24, HİDÖ toplam puan ortalaması 3,35±0,53 ve BDÖ-24 toplam puan ortalaması 5,20±0,61
olup, İKD-TR, HİDÖ ve BDÖ-24 arasında anlamlı bir ilişki olduğu saptandı (p<0,05). Hemşirelerin
mesleği isteyerek seçme, çalışılan birim, pandemi öncesi çalışma ortamını değerlendirme durumu,
pandemi sonrası günlük bakılan ortalama hasta sayısı, Covid-19 sürecinde işten ayrılmayı isteme
durumu ile BDÖ-24 toplam puanı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu belirlendi
(p<0,05). Çalışmada yapılan lineer regresyon analizine göre bakım davranışları puan ortalamasının
etkileyen pandemi öncesi çalışma ortamını değerlendirme durumu, iş kontrolü, üstlerden uygun destek,
iş yerinde algılanan önem faktörlerinin bakım davranışları puan ortalaması üzerindeki değişimin
%25,4’ünü açıkladığı belirlendi.
Sonuç olarak bu çalışmada hemşirelerin iş stresi düzeyinin düşük, iş doyumu ve bakım
davranışı düzeylerinin yüksek olduğu belirlendi. Hemşirelerin pandemi öncesi çalışma ortamını
değerlendirme durumunun, İKD-TR alt boyutlarından iş kontrolünün, HİDÖ alt boyutlarından üstlerden
uygun destek ve iş yerinde algılanan önemin bakım davranışlarını etkilediği belirlendi. Bu bağlamda
Covid-19 pandemisi sürecinde hemşirelerin bakım davranışlarını etkileyen faktörlerin belirlenmesi ve
bu süreçte hemşirelerin yaşadığı sorunlara yönelik daha çok çalışma yapılması önerilmektedir.
Anahtar Sözcükler: Bakım Davranışı; Covid-19 pandemisi; Hemşire; İş doyumu; İş stresi.