Bireysel Kültürel Değerlerin Çalışan Sessizliği Üzerindeki Etkisinde Örgütsel Politika Algısı ve Benlik Kurgusunun Rolü: Türkiye ve Amerika Birleşik Devletleri'nde Karşılaştırmalı Bir Araştırma


Dr. Öğr. Üyesi Gülden KARAKUŞ

Tez Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Süleyman Demirel Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Anabilim Dalı, Türkiye

Tez Danışmanı: Tahsin Akçakanat

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Bu araştırmanın amacı, bireysel kültürel değerlerden güç mesafesi, belirsizlikten kaçınma, toplulukçuluk, uzun dönem yönelimi ve maskulenliğin çalışan sessizliğinin boyutları olan kabullenici, savunmacı ve örgüt yararına sessizlik üzerindeki etkilerinin Türkiye ve ABD’de karşılaştırmalı olarak incelenmesidir. Bu amaç çerçevesinde, öncelikle bireysel kültürel değerlerin çalışan sessizliğinin boyutları üzerindeki doğrudan etkileri, daha sonra bu etkiler üzerinde ülke değişkeninin düzenleyici rolü incelenmiştir. Araştırmada ayrıca güç mesafesi yöneliminin, çalışan sessizliğinin boyutları üzerindeki etkisinde örgütsel politika algısının, toplulukçuluk eğiliminin çalışan sessizliği boyutları üzerindeki etkisinde bağımlı benlik kurgusunun ve maskulenlik eğiliminin çalışan sessizliği boyutları üzerindeki etkisinde bağımsız benlik kurgusunun düzenleyici etkileri Türk ve Amerika örneklemleriyle ayrı ayrı incelenmiştir.

Araştırmanın bulguları, kültürel değerlerin, Türk ve Amerika örneklemi üzerinde büyük oranda Hofstede’nin bulgularıyla paralel olarak anlamlı düzeyde fark gösterdiğine işaret etmektedir. Bireysel kültürel değerlerden her birinin çalışan sessizliğinin en az bir boyutu üzerinde anlamlı etkisi olduğu görülmüştür. Güç mesafesi yöneliminin kabullenici ve savunmacı sessizliği anlamlı düzeyde artırdığı, belirsizlikten kaçınma eğiliminin kabullenici ve örgüt yararına sessizliği artırdığı, toplulukçuluk eğiliminin ve uzun dönem yöneliminin kabullenici ve savunmacı sessizliği azaltırken örgüt yararına sessizliği artırdığı ve maskulenlik eğiliminin örgüt yararına sessizliği azalttığı görülmüştür. Güç mesafesi ve uzun dönem yöneliminin kabullenici ve savunmacı sessizlik ve maskulenlik eğiliminin örgüt yararına sessizlik üzerindeki etkilerinde ülke değişkeninin düzenleyici rolü olduğu bulunmuştur. Son olarak, Amerika örneklemiyle, güç mesafesi yöneliminin örgüt yararına sessizlik üzerindeki etkisinde örgütsel politika algısının ve maskulenlik eğiliminin kabullenici ve savunmacı sessizlik üzerindeki etkisinde bağımsız benlik kurgusunun ve toplulukçuluk eğiliminin yalnız Türk örneklemi ile örgüt yararına sessizlik boyutu üzerindeki etkisinde bağımlı benlik kurgusunun düzenleyici rollerinin olduğu bulunmuştur.