Bireysel Kültürel Değerlerin Çalışan Sessizliği Üzerindeki Etkisinde Örgütsel Politika Algısı ve Benlik Kurgusunun Rolü: Türkiye ve Amerika Birleşik Devletleri'nde Karşılaştırmalı Bir Araştırma
Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Süleyman Demirel Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Anabilim Dalı, Türkiye
Tez Danışmanı: Tahsin Akçakanat
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Bu
araştırmanın amacı, bireysel kültürel değerlerden güç mesafesi, belirsizlikten
kaçınma, toplulukçuluk, uzun dönem yönelimi ve maskulenliğin çalışan
sessizliğinin boyutları olan kabullenici, savunmacı ve örgüt yararına sessizlik
üzerindeki etkilerinin Türkiye ve ABD’de karşılaştırmalı olarak incelenmesidir. Bu amaç
çerçevesinde, öncelikle bireysel kültürel değerlerin çalışan sessizliğinin
boyutları üzerindeki doğrudan etkileri, daha sonra bu etkiler üzerinde ülke
değişkeninin düzenleyici rolü incelenmiştir. Araştırmada ayrıca güç mesafesi
yöneliminin, çalışan sessizliğinin boyutları üzerindeki etkisinde örgütsel
politika algısının, toplulukçuluk eğiliminin çalışan sessizliği boyutları
üzerindeki etkisinde bağımlı benlik kurgusunun ve maskulenlik eğiliminin
çalışan sessizliği boyutları üzerindeki etkisinde bağımsız benlik kurgusunun
düzenleyici etkileri Türk ve Amerika örneklemleriyle ayrı ayrı incelenmiştir.
Araştırmanın
bulguları, kültürel değerlerin, Türk ve Amerika örneklemi üzerinde büyük oranda
Hofstede’nin bulgularıyla paralel olarak anlamlı düzeyde fark gösterdiğine
işaret etmektedir. Bireysel kültürel değerlerden her birinin çalışan
sessizliğinin en az bir boyutu üzerinde anlamlı etkisi olduğu görülmüştür. Güç
mesafesi yöneliminin kabullenici ve savunmacı sessizliği anlamlı düzeyde
artırdığı, belirsizlikten kaçınma eğiliminin kabullenici ve örgüt yararına
sessizliği artırdığı, toplulukçuluk eğiliminin ve uzun dönem yöneliminin
kabullenici ve savunmacı sessizliği azaltırken örgüt yararına sessizliği
artırdığı ve maskulenlik eğiliminin örgüt yararına sessizliği azalttığı
görülmüştür. Güç mesafesi ve uzun dönem yöneliminin
kabullenici ve savunmacı sessizlik ve maskulenlik eğiliminin örgüt yararına
sessizlik üzerindeki etkilerinde ülke değişkeninin düzenleyici rolü olduğu bulunmuştur.
Son olarak, Amerika örneklemiyle, güç mesafesi yöneliminin örgüt yararına
sessizlik üzerindeki etkisinde örgütsel politika algısının ve maskulenlik
eğiliminin kabullenici ve savunmacı sessizlik üzerindeki etkisinde bağımsız
benlik kurgusunun ve toplulukçuluk eğiliminin yalnız Türk örneklemi ile örgüt
yararına sessizlik boyutu üzerindeki etkisinde bağımlı benlik kurgusunun
düzenleyici rollerinin olduğu bulunmuştur.