Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yeditepe Üniversitesi, Sağlık bilimleri Enstitüsü, Eczacılık Teknolojisi, Türkiye
Tez Danışmanı: Gülengül Duman
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: İngilizce
Özet:
yaygın olarak görülen pişik, temel olarak sürtünme, ıslaklık, bakteriler, antibiyotikler, uygun olmayan bez kullanımı, parfüm veya diğer kimyasalları içeren değişik türdeki ıslak havlular, anne sütünden geçen bazı gıdalar pişik etkeni olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu durum uyku bozukluğu ve huzursuzluğa neden olarak çocuklarda yaşam kalitesini olumsuz yönde etkilemektedir.
Bu çalışmada; birbirinden farklı 8 formülasyon içerisinde çinko oksit kullanılarak, fiziksel, kimyasal özellikleri üzerinde araştırmalar yapılmış, pişik kremleri hazırlanıp optimum formülasyona ulaşma hedeflenmiştir. Tüm formülasyonlar s/y tipi emülsiyonlardan oluşturulmuştur. Yapılan çalışmalarda s/y tipi emülsiyonların yağ fazını ve çinko oksiti taşıma kapasitelerinin diğer sistemlere göre oldukça başarılı sonuçlar verdiği saptanmıştır.
Bu amaçla pH, viskozite, HLB (hidrofilik lipofilik denge), mikrobiyolojik kalite, partikül boyutu açısından karşılaştırma yapılarak ve en uygun formülasyon ortaya çıkarılmıştır. Formülasyonlar arasındaki tüm parametreler kıyaslandığında içeriğinde zeytin yağı, lanolin, shea butter, bees wax, çinko oksit gibi doğal maddeler bulunan optimum formülasyon olan BPKF 8- (K13/092) en ideal formül olarak seçilmiş ve optimizasyon çalışmalarında partikül boyutu 533.2 nm ± 6.93, polidispersite indeksi 0.370 ± 0.03, zeta potansiyeli -30.9 mV ± 0.72 olarak tayin edilmiştir.
Kozmetik kılavuzunda belirtilen teorik güvenlik değerlendirme çalışmaları yapılmış ve sonucunda BPKF 8 de yer alan her bir hammadde üzerinden ve belirli konsantrasyon aralıklarında yapılan hesaplamalara göre MoS (Güvenlik sınırı) değeri 240 değerinin üzerinde bulunmuştur. Bu durumda mevzuat ve regülasyonlara bakıldığında bebekler için güvenli olduğu düşünülmektedir.
Son olarak ürünün kullanımına ait pediatri hekimlerince takip edilen anket çalışmaları için optimum formülasyon üzerine 13 soruluk bir çalışma yapılmıştır. Tüm çalışmalar sonucunda BPKF-8 formülasyonunun pH, viskozite, HLB, partikül boyutu, zeta potansiyeli, polidispersite indeksi, mikrobiyolojik analizler, 25 0C ve 40 0C 3 aylık stabilite çalışmaları, kozmetik ürünlere ait güvenlik değerlendirmelerive tüketici memnuniyet anketi çalışmaları sonucunda en uygun formülasyon olduğu sonucu doğrulanmıştır. Gelecekte eczane eczacılığı açısından tüketicilere pişik önleyici krem hazırlanmasında koruyucu, parfüm, boyar madde içermeyen doğal yağlardan ve çinko oksitten oluşan, daha güvenli bir kozmetik ürün hazırlanmasında ümit vermektedir.