Radyo Dinleme Alışkanlıkları, Motivasyonları ve Kişilik Özellikleri İlişkisi: Isparta İli Örneği
Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Süleyman Demirel Üniversitesi, Rektörlük, Rektörlük, Türkiye
Tez Danışmanı: Vedat Çakır
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Çeşitli medya ortamlarının giderek ağırlık kazandığı çağın koşulları içerisinde önemini yitirmiş gibi gözükmesine rağmen hâla etkin bir mecra olan radyo, günümüz teknolojilerine ayak uydurmasıyla birlikte hala sadık dinleyicilerini etrafında toplamayı başarmaktadır. Radyonun yeni teknolojiler karşısında hem teknik hem de içerik bakımından zorunlu olarak yaşadığı bu dönüşüm, dinleyiciler tarafında da dinleme alışkanlıklarının değişmesine neden olmuştur. Bu çalışma başta radyo dinleme alışkanlıkları olmak üzere kullanımlar ve doyumlar perspektifinden radyo dinleme motivasyonlarını incelemektedir. Öte yandan radyonun bir iletişim yöntemi olarak müziği kullanmasından yola çıkılarak, kişilik özelliklerinin radyo dinleme alışkanlıkları ve motivasyonları üzerinde ne gibi etkileri olduğunu ortaya koymak çalışmanın bir başka araştırma konusunu oluşturmaktadır. Bu doğrultuda çalışmanın ilk bölümünde radyo yayıncılığının Türkiye ve Dünya'da ki gelişimi ele alındıktan sonra kullanımlar ve doyumlar yaklaşımının tarihsel süreci, radyo ve diğer medya araçlarıyla olan ilişkisinin yanı sıra gerçekleştirilen diğer çalışmalar incelenmiştir. İkinci bölümde ise kişilik özellikleri ve beş faktör kişilik özellikleri envanteri ele alınarak medya araştırmalarına yansımaları ele alınmıştır. Araştırmanın üçüncü bölümünde ise Isparta merkez ilçesinde yaşayan, 18 yaş üzeri, radyo dinlediğini belirten toplam 382 katılımcı ile bir alan araştırması gerçekleştirilmiştir. Elde edilen sonuçlar; günlük radyo dinleme sürelerinin düştüğünü, yaşın arttıkça radyo dinleme sürelerinin arttığını, eğitim ve aylık hane gelirinin azaldıkça radyo dinleme sürelerinin arttığını göstermektedir. Öte yandan radyo dinlemedeki en önemli motivasyon kaynağı eğlencedir. Kişilik özelliklerinden ise uyumluluk dışındaki tüm faktörler radyo dinleme motivasyonları ile anlamlı ilişkiler göstermiştir.