Diş Macunlarının Farklı Kompozit Rezinlerdeki Ağartma Etkinliğinin Belirlenmesi

Tez Türü: Diş Hekimliğinde Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Süleyman Demirel Üniversitesi, Diş Hekimliği Fakültesi, Klinik Diş Hekimliği Bilimleri Bölümü, Türkiye

Tez Danışmanı: Günseli Katırcı

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Amaç: Bu in vitro çalışmanın amacı, bir geleneksel diş macununun ve peroksit içeren ve mavi kovarin içeren diş macununu kapsayan iki farklı ağartma etkili diş macununun, nanohibrit, mikrohibrit ve suprananofil kompozit rezin örneklerinde oluşturduğu ağartma etkinliğinin değerlendirilmesidir. Ayrıca uygulandıktan dört hafta sonra diş macunlarının kompozit rezin yüzeyinde oluşturduğu değişikliklerin, taramalı elektron mikroskobu analizi (SEM) ile değerlendirilmesidir.

Gereç ve Yöntem: 240 kompozit disk örneği, bir nanofil (Filtek Ultimate Universal, 3M/ESPE, Saint. Paul, Amerika), bir mikrohibrit (Charisma Smart, Kulzer, Hanau, Almanya) ve bir suprananofil kompozit (Omnichroma, Tokuyama, Tokya, Japonya) kullanılarak elde edildi (n=80). Tüm dolgu maddeleri standardizasyon sağlamak için A2 renginde seçildi. Her bir kompozit grubunda, yer alan örnekler kullanılan diş macununa göre 4 alt gruba ayrıldı: geleneksel diş macunu grubu (Colgate Total 12, Colgate-Palmolive, New York, Amerika), peroksit içeren diş macunu grubu (Colgate Optik White, Colgate-Palmolive, New York, Amerika) ve mavi kovarin içeren diş macunu grubu (Meridol Gentle White, CP-GABA, Hamburg, Almanya) ve kontrol grubu (yapay tükürük), (n=20). Macun gruplarında yer alan örnekler, 10 dakika boyunca 2ml kahve solüsyonuna daldırıldı ve 30 saniye boyunca su ile yıkandı. Daha sonra örnekler, diş macunları kullanılarak 4 hafta boyunca fırçalandı. Kompozit rezin örneklerinde, oluşan renk değişikliği, örneklere ait renk analizleri bir dental spektrofotometre cihazı (SpectroShade Micro, MHT, İtalya) kullanılarak CIE L*a*b* renk sistemine göre belirlendi. Örneklere ait renk analizi; başlangıçta, 24 saat sonra, 1 hafta sonra ve 4 hafta sonra gerçekleştirildi. Örneklere ait yüzey pürüzlülüğü analizleri; bir profilometre cihazı (Surftest SJ-210 Mitutoyo, Tokyo) kullanılarak yapıldı ve yüzey pürüzlülük değerleri (Ra=roughness average) kaydedildi. Örneklere ait yüzey pürüzlülüğü analizleri; başlangıçta, 24 saat sonra, 1 hafta sonra ve 4 hafta sonra gerçekleştirildi. Diş macunlarının uygulanmasından sonra, her gruptan rastgele seçilen 2 örneğin yüzey morfolojisi analizi taramalı elektron mikroskobu (FEG 250-FeiQuanta, Hollanda) ile gerçekleştirildi. İstatistiksel analiz, eşlemeli varyans analizi ve bağımsız tek yönlü varyans analizi testleri ve Tukey post-hoc düzeltmesi ile yapıldı. Tüm testler için anlamlılık düzeyi p=0.05 olarak alındı.

Bulgular: 4 hafta sonra, nanohibrit, mikrohibrit ve suprananofil kompozit gruplarında bulunan tüm alt gruplarda yer alan örneklerde, L* değerlerinde düşüş ve a* ve b* değerlerinde ise yükseliş vardı (eşlemeli varyans analizi, p<0.05). Nanohibrit kompozit grubuna ait geleneksel, peroksit ve mavi kovarin içeren diş macunu alt grubunda yer alan örneklerin, ΔE₃ değerleri ΔE₁veΔE₂ değerlerinden yüksek idi (eşlemeli varyans analizi, p<0.05). Mikrohibrit kompozit grubuna ait, geleneksel ve peroksit içeren diş macunu alt gruplarında yer alan örneklerin, ΔE_1,ΔE₂veΔE₃ değerleri arasında fark yoktu (p>0.05, eşlemeli varyans analizi). Mikrohibrit kompozit grubunda yer alan mavi kovarin içeren diş macunu alt grubunda ΔE₁ değerleri ΔE₂ve ΔE₃ değerlerinden düşük idi (p<0.05, eşlemeli varyans analizi). Suprananofil kompozit grubuna ait, geleneksel diş macunu alt grubunda yer alan örneklerin ΔE2 değeri ΔE1 değerinden düşük, ΔE3 değerlerinden yüksekti (eşlemeli varyans analizi, p<0.05). Suprananofil kompozit grubuna ait olan peroksit ve mavi kovarin içeren diş macunu alt gruplarında yer alan örneklerin, ΔE₁değerleri, ΔE₂veΔE₃ değerlerinden yüksekti (eşlemeli varyans analizi, p<0.05). Geleneksel diş macunu, peroksit ve mavi kovarin içeren diş macunu kullanımından 4 hafta sonra, en düşük ΔE3 değeri mikrohibrit kompozit örneklerine ait idi (bağımsız tek yönlü varyans analizi, p<0.05). Ancak, nanohibrit ve suprananofil kompozit örneklerine ait ΔE3 değerleri arasında istatistiksel fark yoktu (bağımsız tek yönlü varyans analizi, p>0.05).

Tüm kompozit rezin gruplarındaki örneklere ait, başlangıç pürüzlülük değerleri ile macun kullanımından 4 hafta sonra elde edilen yüzey pürüzlülüğü değeri arasında istatistiksel fark saptanmadı (eşlemeli varyans analizi, p>0.05). Geleneksel diş macunu kullanımından 4 hafta sonra, nanohibrit kompozite ait yüzey pürüzlülük değerleri, mikrohibrit ve suprananofil kompozit örneklerinin değerlerinden yüksek idi. Peroksit içeren diş macunu kullanımından 4 hafta sonra nanohibrit kompozit örneklerinin pürüzlülük değerleri, suprananofil kompozit örneklerininkinden yüksek idi (p<0.05, bağımsız tek yönlü varyans analizi). Mavi kovarin içeren diş macunu kullanımından 4 hafta sonra, suprananofil kompozit örneklerine ait yüzey pürüzlülüğü değerleri, diğer iki kompozit grubuna ait örneklerin yüzey pürüzlülüğü değerlerinden düşük idi (bağımsız tek yönlü varyans analizi, p<0.05)

Sonuç: Çalışmada kullanılan ağartma etkili diş macunlarının kullanımının tüm kompozit rezin örneklerinde renk değişimine yol açtığı belirlendi. 4 hafta sonra en fazla renk değişimi, suprananofil kompozit rezin örneklerinde ve en az renk değişimi mikrohibrit kompozit rezin örneklerinde gözlendi. Tüm macunların 4 hafta kullanımının, tüm kompozit rezin örneklerinde başlangıç ile benzer oranda yüzey pürüzlülüğü değerleri oluşturduğu gözlendi. Macun kullanımından 4 hafta sonra, suprananofil kompozit rezin örneklerinin yüzey pürüzlülüğü değerleri, nanohibrit kompozit rezin örneklerininkinden düşük idi. Bu çalışmadan elde edilen bulgulardan, peroksit ve mavi kovarin içeren diş macunlarının uzun süre kullanımının suprananofil kompozit rezin üzerindeki etkisinin tam olarak anlaşılabilmesi için daha fazla laboravatuvar ve klinik çalışmasına ihtiyaç olduğu sonucuna varılabilir.

Anahtar Kelimeler: ağartma etkili diş macunu, restoratif materyaller, renklenme, diş fırçalama, yüzey pürüzlülüğü