POZİTİF KAN KÜLTÜRÜ ŞİŞELERİNDEN KARBAPENEMAZ ÜRETEN ENTEROBACTERALES SUŞLARININ HIZLI TESPİTİ VE KARBAPENEMAZ KARAKTERİZASYONU AMACIYLA KOMBİNASYON DİSK TESTLERİNİN DOĞRUDAN BETA LAKTAM İNAKTİVASYON METODUNA DAYALI OLARAK KULLANIMININ ETKİNLİĞİNİN ARAŞTIRILMASI
Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Süleyman Demirel Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Temel Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tez Danışmanı: Emel Sesli Çetin
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Desteklendiği Program: Diğer
Özet:
ÖZET Pozitif Kan Kültürü Şişelerinden Karbapenemaz Üreten Enterobacterales Suşlarının Hızlı Tespiti ve Karbapenemaz Karakterizasyonu Amacıyla Kombinasyon Disk Testlerinin Doğrudan Beta-Laktam İnaktivasyon Metoduna Dayalı Olarak Kullanımının Etkinliğinin Araştırılması Toplum ve hastane kaynaklı enfeksiyonların başlıca etkenlerinden olan Enterobacterales’in neden olduğu enfeksiyonların tedavisinde son tercih olan karbapenemlere karşı antimikrobiyal direnç giderek artmakta ve karbapenem direnci sıklıkla karbapenemaz enzimi üretimi ile olmaktadır. Karbapenemaz enzimlerinin erken tespit edilmesi hem tedavinin doğru planlanabilmesi hem de enfeksiyon kontrolünde oldukça önemlidir. Çalışmamızda, doğrudan beta-laktam inaktivasyon metodunun kombinasyon disk testine dayalı fenotipik yöntemlerle birlikte kullanımının (dBLIMplus) karbapenemaz üreten Enterobacterales suşlarının pozitif kan kültürü şişelerinden hızlı tespitinde ve karbapanemaz karakterizasyonunda etkinliği değerlendirilmiştir. Hastane kaynaklı enfeksiyon etkeni olarak değerlendirilip Escherichia coli veya Klebsiella pneumoniae olarak tanımlanan 60 adet suş (PZR ile belirlenmiş 15’er adet A, B, D sınıfı karbapenemaz pozitif ve 15 adet karbapenemaz negatif) dBLIMplus validasyonu için seçilmiştir. Validasyon suşlarına dBLIMplus uygulanarak dBLIMplus değerlendirme zon çapı kriterleri belirlenmiştir. Daha sonra dBLIMplus’ın rutin laboratuvarda kullanımını değerlendirmek için E. coli veya K. pneumoniae olarak tanımlanan toplamda 100 adet klinik suşa dBLIMplus uygulanıp, değerlendirilmiştir. dBLIMplus’ın 6. saatte değerlendirilmesinin daha uygun olduğu, karbapanemaz aktivitesini %100 duyarlılık ve özgüllükle, karbapenemaz karakterizasyonunu ise %92,8 duyarlılık ve %100 özgüllükle tespit ettiği bulunmuştur (Mc Nemar, p=0,125; Cohen Kappa ĸ=0,920). Tek bir karbapenemaz sınıfına ait direnç geni tespit edilen 24 klinik suşun 22’sinde (%91,6) dBLIMplus ile doğru Ambler sınıfı belirlenebilmiş, A sınıfı karbapenemazları tespit etmede duyarlılığı %87,5, özgüllüğü %100; D sınıfı karbapanemazları tespit etmede duyarlılığı %93,7, özgüllüğü %98,8 olarak bulunmuştur. Sonuç olarak, dBLIMplus doğrudan pozitif kan kültürü şişelerinden karbapenemaz aktivitesinin tespiti ve karakterizasyonunda referans yöntemle %90’ın üzerindeki uyumu ile rutin laboratuvar uygulamalarında kullanılabilecek oldukça uygun bir fenotipik yöntem olarak ileri sürülebilir. dBLIMplus ile hızlı karbapenemaz tespiti antimikrobiyal yönetim ve enfeksiyon kontrol uygulamaları açısından hız kazandıracağı gibi, uygunsuz antimikrobiyal kullanımını sınırlayarak antimikrobiyal direncin azalmasına da katkı sağlayacaktır. Anahtar Kelimeler: Antimikrobiyal yönetim, dBLIMplus, Enterobacterales, Hızlı tespit, Karbapenemaz