Tez Türü: Diş Hekimliğinde Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Süleyman Demirel Üniversitesi, Diş Hekimliği Fakültesi, Klinik Diş Hekimliği Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tez Danışmanı: Özlem Fentoğlu
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Desteklendiği Program: Diğer
Özet:
Amaç: COVID-19, kardiyo-metabolik sistemik ve periodontal hastalıklar, 'konak cevabı' hipoteziyle ortak bir patogeneze sahiptir. Renin-anjiotensin sistemi, üç hastalık patogenezinde de önemli rol oynar. Amacımız, Pandemi sürecinde periodontal ve sistemik hastalık ilişkisinde, anjiotensin dönüştürücü enzim (ACE) ve ACE-2 seviyelerinin serum ve salyada değerlendirilmesidir. Gereç-Yöntem: Çalışmamıza, yaşları 18-72 arasında değişen kardiyovasküler hastalık (KVH)'lı (n:64) ve sistemik sağlıklı (n:12) 76 birey dahil edildi. Radyografik/klinik muayene sonrası klinik periodontal parametreler kaydedilerek, serum ve uyarılmamış total salya örneklerinde ACE ve ACE-2 seviyeleri ELISA ile değerlendirildi. Data SPSS Windows 20.0 ile analiz edildi. Bulgular: Popülasyonumuzu KVH'lı (K:35, E:29) ve sistemik sağlıklı (K:6, E:6) 76 birey oluşturdu. Bireylerin %50'sinde KVH'nın çoklu klinik fenotipleri gözlenirken, periodontitisli hasta sayısı gingivitisli hasta sayısından fazlaydı. KVH' lı grupta klinik periodontal parametreler sistemik sağlıklı gruba göre fazlayken, ACE ile pozitif ACE-2 ile negatif korelasyon görüldü. COVID-19 geçirmiş grupta, gingivitis/periodontitis oranı ½ idi. COVID-19 geçirmiş ve KVH' lı gruplarda; serum ve salya parametreleri paralellik gösterirken, gingivitis mevcudiyetinde; KVH' lı grupta serum ACE-2 ve salya ACE/ACE 2 oranı, COVID-19 grubunda ise; serum ACE ve ACE 2 seviyeleri önemli artışlar gösterdi. Sonuç ve Öneriler: ACE ve ACE-2; COVID-19, KVH ve periodontal hastalık patogenezini yansıtabilen biyobelirteçlerdir. COVID-19 öyküsünde biyokimyasal parametrelerle anlamlı korelasyonlar, üç hastalıkta da ortak sitokin fırtınasına dair objektif kanıtlar sunmaktadır. Serum ve salya parametrelerindeki paralellik dikkate alındığında, bulgularımız bu hasta gruplarında ortak tedavi stratejilerinin geliştirilmesine yönelik çalışmalara ışık tutması bakımından öncüdür. Bu yaklaşım; hasta yaşam kalitesinin arttırılması yanı sıra, COVID-19 gibi infeksiyöz-kardiyometabolik inflamatuvar sistemik hastalıklardan korunabilmek yönüyle halk sağlığı adına çok büyük bir adım oluşturacaktır. Anahtar kelimeler: COVID-19, sistemik hastalık, kardiyo-metabolik hastalık, kardiyovasküler hastalık, periodontitis, gingivitis, serum, salya, ACE, ACE-2