Taşıt debriyaj sistemlerinde kavrama etkinliğinin iyileştirilmesine yönelik bir otomatik sistem tasarımı


Dr. Öğr. Üyesi Ömer KARABIYIK

Tez Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Makine Mühendisliği Anabilim Dalı, Türkiye

Tez Danışmanı: Doç. Dr. İsmail Hakkı Akçay

Tezin Onay Tarihi: 2008

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Bu tez çalışmasında, kuru sürtünmeli tip debriyajların kavrama süreçlerinde yaşanan, kullanıcı kaynaklı olumsuzlukların giderilebilmesi için servo kontrollü bir otomatik kavrama sisteminin tasarımı ve imalatı gerçekleştirilmiştir. Ayrıca kavrama etkinliğinin incelenmesi için AC motor tahrikli bir debriyaj test düzeneği hazırlanmıştır. Özellikle taşıtların ilk kalkış hareketi sırasında, kullanıcının pedal davranışı ve araç şartları sensörler aracılığıyla algılanarak, debriyajın kavrama performansını arttırıcı en uygun kavrama süreci, kullanıcıdan bağımsız ve otomatik olarak sağlanmaktadır. Birleşik olarak tasarlanan test ve kontrol sisteminde, debriyaj hareketini sağlayan servomotor ve sürücüsü, torkmetre, giriş ve çıkış devir sensörleri, yük sensörü, pedal-çatal hareket algılayıcıları ve veri toplama ünitesi mevcuttur. Programlanabilir elektronik kontrol ünitesi olarak PLC kullanılmıştır. Değişik kavrama davranışı ve araç şartları dikkate alınarak gerçekleştirilen testlere ait grafikler elde edilmiştir. Bu test sonuçlarına göre servo kontrollü sistemin, kullanıcının pedal davranışını dikkate alarak en uygun kavrama hızında kavrama sürecini tayin ettiği gözlemlenmiştir. Otomatik kontrolün bulunduğu ve bulunmadığı şartlarda gerçekleştirilen test sonuçları karşılaştırılmıştır. Otomatik kontrolde tork iletim performansının ve balata ömrünün arttığı tespit edilmiştir. Ayrıca aynı sürelerde tamamlanan kavrama süreçleri ve devir artışları açısından içten yanmalı bir motora göre yapılan kıyaslamalarda, yakıt tüketiminin otomatik kontrolün yapıldığı kavrama süreçlerinde daha düşük olacağı tespit edilmiştir.