Doksorubisine bağlı kardiyotoksisitede lerkanidipinin kardiyoprotektif etkisi otofajinin rolü
Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Süleyman Demirel Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Tıbbi Farmakoloji Anabilim Dalı, Türkiye
Tez Danışmanı: Mehtap Savran
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Doksorubisin (DOX) birçok kanser türünde etkili bir anti-neoplastik ilaç olsa da özellikle doza bağlı gelişen kardiyotoksisite ilacın kullanımını önemli oranda kısıtlamaktadır. Bu çalışmada DOX kaynaklı kardiyotoksisiteye karşı Lerkanidipinin (LRD) koruyucu etkinliğini araştırmak amaçlanmıştır. Çalışmamızda 40 adet Wistar Albino dişi rat rastgele 5 gruba ayrılmıştır. Gruplar: Kontrol, DOX, LRD 0,5 (DOX+0,5 mg/kg LRD), LRD 1 (DOX+1 mg/kg LRD), LRD 2 (DOX+2 mg/kg LRD) şeklindedir. Deneyin sonunda ratlar sakrifiye edilerek alınan kan, kalp ve endotel dokuları biyokimyasal, histopatolojik, immünohistokimyasal ve genetik olarak incelenmiştir. Elde edilen bulgulara göre DOX grubunun kalp dokularında nekroz, tümör nekroz faktörü alfa aktivitesi, vasküler endotelyal büyüme faktörü aktivitesi ve oksidatif streste artış görülmüştür. Ayrıca biyokimyasal parametrelerde ve otofaji belirteçleri olan ATG5, Beclin1 ve LC3 düzeylerinde bozulmalar saptanmıştır. LRD tedavisiyle bu bulgularda belirgin şekilde doza bağlı düzelmeler gözlenmiştir. Ayrıca genetik analizlerle değerlendirilen ATG5, LC3, Beclin1 düzeyleri, LRD'nin endotel dokusunda otofajiyi düzenleyerek doku koruyucu etki gösterdiğini ortaya koymuştur. Sonuç olarak yeni nesil bir kalsiyum kanal blokörü olan LRD tedavisi kalp ve endotel dokusunda doza bağımlı olarak artan antioksidan, antiinflamatuvar ve anti-apoptotik özellikler göstererek, ayrıca endotel dokusunda otofajiyi düzenleyerek koruyucu etkinlik göstermiştir. Bu mekanizmaların daha detaylı değerlendirildiği çalışmalarla, LRD'nin koruyucu etkileri daha net ortaya konacaktır.