İnsansız hava araçlarının topolojik mesafe tabanlı sürü halinde hareket etmesi


Arş. Gör. Yücel YILMAZ

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Süleyman Demirel Üniversitesi, Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi, Bilgisayar Mühendisliği Bölümü, Türkiye

Tez Danışmanı: Fatih Gökçe

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Bu tezde, insansız hava araçlarının sürü halinde hareket etme davranışları Robot İşletim Sistemi (ROS) üzerinde kurulu bir simülatör ortamında topolojik mesafe tabanlı olarak geliştirilmiştir. Topolojik mesafe modeli, literatürde sığırcık kuşlarının grup halinde uçuşlarının incelenmesiyle ortaya konulmuş olup; bu modelde sürüdeki bireyler uçuşlarını, belli bir metrik mesafe içerisinde bulunan değişken sayıdaki komşularını değil sadece kendilerine en yakın belli sayıdaki komşularını (topolojik mesafe) baz alarak gerçekleştirmektedir. Tez kapsamında öncelikle, X konfigürasyonunda dört rotorlu bir insansız hava aracı için PID tabanlı hem düşük seviye hem de yüksek seviye uçuş kontrolcüleri geliştirilmiştir. Bu kontrolcüler sayesinde, hava aracının hem manüel hem de otonom kontrolü sağlanmıştır. Otonom kontrolünde hava aracı, yükseklik ve pozisyonunu koruyabilmekte, verilen bir yönde ve hızda uçabilmekte, verilen bir rotayı izleyebilmektedir. Bu kontrolcüler ile bir sürüdeki birçok hava aracının ayrı ayrı eş zamanlı otonom kontrolünün sağlanması için gerekli altyapı oluşturulmuştur. Sürüdeki araçların birbirlerini algılayabilmeleri için gerekli sensör mekanizması da simülatör ortamında geliştirilerek hava araçlarının kendilerine belli bir metrik veya topolojik uzaklıktaki diğer hava araçlarının pozisyon, hız ve yön verilerini almaları sağlanmıştır. Geliştirilen uçuş kontrolcüler ve sensör mekanizması kullanılarak topolojik ve metrik yaklaşımlarla sürü halinde hareket davranışı gerçekleştirilmiştir. Bu davranışların, robotlar arası mesafeye, metrik ve topolojik mesafeye, sürüdeki birey sayısına göre başarımları deneysel olarak incelenmiş; aynı zamanda yöntemler birbirleriyle de deneysel olarak kıyaslanmıştır.