Tez Türü: Sanatta Yeterlik
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Süleyman Demirel Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Sanat Ve Tasarım Anasanat Dalı, Türkiye
Tez Danışmanı: Mehmet Özkartal
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Tezin amacı, 16. ve 17. yüzyıllarda Osmanlı ve Batı resim sanatındaki yaratılış temalı eserlerin karşılaştırmalı incelenmesi ve analiz edilmesidir. Tez, zaman olarak 16. ve 17. yüzyıllarla, kültürel olaraksa Osmanlı ve Batı resim sanatıyla sınırlıdır. Tezin yöntemi nitel araştırma yöntemlerinden, kaynak tarama ve uygulamalı yöntemdir. Yaratılışla ilgili eserlerin tasvir ve ikonografik analizlerinden yola çıkarak minyatürler tasarlamıştır. Tez dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, Tevrat, İncil ve Kur'ân-ı Kerim'de yer alan yaratılışla ilgili hadislere yer verilmektedir. İkinci bölümde, Osmanlı ve Batı resim sanatıyla ilgili katalogda toplam 161 resim analiz edilmektedir. Analizdeki bulgulardan elde edilen sonuçlara göre Hz. Havva'nın yaratılış resmine ve yaratılışın tek sahnede gösterildiği resimlere, 16. ve 17. yüzyıllardaki Osmanlı resim sanatında rastlanmamıştır. Üçüncü bölümdeki Tanrı figürü üzerinden elde edilen bulgulara göre, Osmanlı resim sanatında Tanrı figürüne yer verilmediği, Batı resim sanatında ise bu figüre yer verildiği görülmektedir. Osmanlı ve Batı resim sanatındaki Hz. Âdem figürleri kıyaslandığında, her ikisinde de çıplaklık, mahrem yerinin yaprakla örtülmesi benzerlik göstermektedir. Osmanlı resim sanatında Hz. Âdem'e melekler secde ettirilmiş, taç ve mücevher takılmış, başına kutsal nitelikte alevli hâle konulmuş, halifelik atfedilmiştir. Bu nedenle Batı resim sanatına kıyasla, Osmanlı resim sanatında Hz. Âdem'e daha fazla kutsi anlam yüklenmiştir. Tezin dördüncü bölümünde ise birinci, ikinci ve üçüncü bölümlerden elde edilen sonuçlardan esinlenerek, sekiz adet yaratılış konulu minyatür uygulaması gerçekleştirilmektedir.