Modada Kitlesel Bireyselleştirme Aracı Olarak Ekolojik Baskı Kitleri
Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Teknik Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Tekstil ve Moda Tasarımı, Türkiye
Tez Danışmanı: Dr.Öğr.Üyesi Duygu İrem Can, Dr.Öğr.Üyesi Özgür Ceylan
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Desteklendiği Program: Diğer
Özet:
Günümüzde doğal boyama ve ekolojik baskı yöntemlerine olan ilgi artmıştır.
Ekolojik baskı, kumaşı mordanlama, kumaş üzerine bitkilerle kompozisyon oluşturma,
sarma ve iple bağlama, kaynatma veya buharlama gibi aşamalardan oluşması nedeniyle
emek ve zaman isteyen bir tekniktir. Ayrıca kumaş, bitki ve mordan maddesine bağlı
olarak birçok teknik ve farklı reçete ile uygulanmaktadır.
Bu çalışmanın amacı, kit aracılığıyla ekolojik baskı yapılmasının kullanıcı ve ürün
arasında duygusal bağ kurulup kurulmayacağını araştırmaktır. Çalışmada, sıcak rulo
baskı tekniğinin kolay ve standart bir şekilde uygulanabilmesi için bir ekolojik baskı kiti
ve reçete geliştirilmiştir. Daha önce ekolojik baskı yapmamış 6 kullanıcı kiti kullanarak
pamuklu tişört ve çanta üzerine farklı bitkilerle ekolojik baskı yapmıştır. Araştırmada
tasarım tabanlı araştırma modeli kullanılmış, veri elde etme yöntemi olarak sesli düşünme
protokolü uygulanmıştır. Ekolojik baskı kiti geliştirilmesi için yapılan ön çalışmada 8
farklı bitki ile pamuklu tişört ve çanta üzerine ekolojik baskı yapılmıştır. Yapılan
baskıların yıkama haslık sonucu 3 ve üzeri olan okaliptüs, yuvarlak okaliptüs ve papatya
ile çalışmaya devam edilmiştir. Uygulamaya geçmeden önce bir pilot çalışma yapılmıştır.
Kullanıcıların yaptığı baskıların haslık sonuçları ve sesli düşünme protokolünden elde
edilen veriler incelenerek ekolojik baskı kitinin başarısı değerlendirilmiştir. Kullanıcılara
ekolojik baskı kitini deneyimledikten sonra anket yapılmıştır. Anketten yola çıkarak
kullanıcıların ekolojik baskı yaparken yaşadığı zorluklar tespit edilmiş, demir battaniye
hazırlama adımında hata yapılması, karekod ile ulaşılan dosyanın sayfa geçişlerinde
zorluk yaşanması, talimatta sadece çanta görseli üzerinden örnek gösterilmesinin yetersiz
bulunması gibi durumlar için çözüm önerileri sunulmuştur.