DOĞANIN TAHRİBATI, TÜKETİM OLGUSU VE SANATTA ATIK NESNE


Dr. Öğr. Üyesi Hatice KÖKLÜ

Tez Türü: Sanatta Yeterlik

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Süleyman Demirel Üniversitesi, Güzel Sanatlar Fakültesi, Resim Bölümü, Türkiye

Tez Danışmanı: Olcay Ataseven

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Desteklendiği Program: Diğer

Özet:

İnsanın, kendi hayatını kolaylaştırmak, yaşamı adına fayda sağlamak için geliştirdiği teknolojiler ve endüstriyel ortam doğanın düzenini ve dengesini bozmaktadır. Sanatçı ise bu süreçte doğayı, evrimsel süreci ve bunların birbiriyle olan ilişkilerini gözlemleyerek, var olması gereken yeri belirlemeye çalışmaktadır. Özellikle Endüstri Devrimi ile değişen doğa algısının sanatçı imgelemindeki dönüşümünün doğru orantıda geliştiği ve değiştiği açıkça gözlemlenir. Gerek doğanın tahribatı gerekse doğal kaynakların israfına karşı sanatçının gösterdiği tepkiler, atık nesnelere sanatsal değer vermeye kadar uzanır. Bu anlamdaki “bakış” ı merkeze alan anlayışla birlikte doğanın uğradığı tahribata dikkat çeken, doğanın kendi içinde var olan düzensizliğine, ileri dönüşüm ve entropi gibi kavramlar üzerinden cevap arayan pek çok sanatsal yaklaşım ortaya çıkar. Söz konusu bu kapsamla ilgili olarak çalışmada, sanatta ekolojik sorunlara yeni biçimsel anlayışlarla tepki oluşturan ve bunun için hazır nesne, buluntu nesne ve atık nesneleri sanatsal bir yapıya dönüştüren sanat hareketleri ve akımlar incelenmiştir. Değişen doğa algısı çerçevesinde ele alınan sanat hareketleri üzerine yoğunlaşan bu çalışmada günümüz Postmodern sanat anlayışının getirdiği kavramlarla şekillenen örneklere de yer verilmiştir. Aynı zamanda abartılı üretim ve tüketim sonucu ortaya çıkan atıkların, yeniden dolaşıma sokularak bir sanat nesnesine dönüştürülmesine yönelik örnekler incelenmiştir. Bu bağlamda israf, gereksiz tüketim, çevrenin ve doğal yapının tahribatına dikkat çeken araştırmalar gerçekleştirilerek kişisel sanat üretimlerinin oluşum sürecine ilişkin düşünsel arka plan açıklanmaya çalışılmıştır.