ESTABLISHING THE TAXPAYER INTERACTION LAYER IN THE CONTEXT OF TAX AUDIT 3.0: AN EXAMINATION OF THE BİLİNÇ PLATFORM IN LIGHT OF SELECTED COUNTRY PRACTICES


YÜCEL Ö.

Vergi Raporu, vol.0, no.324, pp.69-80, 2026 (TRDizin)

  • Publication Type: Article / Article
  • Volume: 0 Issue: 324
  • Publication Date: 2026
  • Journal Name: Vergi Raporu
  • Journal Indexes: TR DİZİN (ULAKBİM)
  • Page Numbers: pp.69-80
  • Süleyman Demirel University Affiliated: Yes

Abstract

Tax auditing is evolving from a reactive, document-based review of past-period returns toward a predictive architecture that identifies fiscal risks before they materialise. Departing from the taxpayer interaction layer where this transformation meets the taxpayer, the study examines the normative legitimacy of the BİLİNÇ Platform, developed by Turkey’s Tax Inspection Board to share risk information with taxpayers. Estonia’s transparency-centred model, China’s reputation-and-credit-based scoring framework, and Australia’s justified trust programmes are comparatively analysed, with implications drawn for Turkey. The OECD Tax Administration 3.0 vision and country practices indicate that disclosing risk scores to taxpayers has become a near-standard in contemporary tax governance; that the BİLİNÇ Platform is not merely apt but arguably belated against prevailing international trends; and that outputs require phased evaluation and continuous improvement. Unresolved questions regarding reverse engineering of risk scores and bona fide third-party liability are also discussed.
Vergi denetimi, geçmiş dönem beyanlarının belge üzerinden incelenmesine dayanan reaktif yapısından, riskleri fiiliyata dökülmeden sap- tayan öngörücü bir mimariye evrilmektedir. Bu dönüşümün mükellefle buluştuğu etkileşim katmanından hareketle risk bilgisinin paylaşıl- masına dayanan Vergi Denetim Kurulu Başkan- lığının BİLİNÇ Platformunun meşruiyet zeminini sorgulamaktadır. Estonya’nın şeffaflık temelli, Çin’in itibar ve kredi eksenli ve Avustralya’nın onaylanmış uyum modelleri karşılaştırmalı ola- rak ele alınarak Türkiye’ye özgü çıkarımlar ortaya konulmaktadır. OECD’nin Vergi İdaresi 3.0 vizyo- nu ve ülke uygulamaları incelendiğinde idarenin ürettiği vergisel risk skorunu mükellefle paylaşmasının çağdaş vergi yönetiminde neredeyse bir standart hâline geldiği, BİLİNÇ Platformunun yalnızca yerinde değil, uluslararası eğilim karşı- sında gecikmiş sayılabilecek bir uygulama oldu- ğu, sonuçların aşamalı olarak analiz edilip sürek- li geliştirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Ek olarak risk skorlarının tersine mühendisliğe açıklığı ile idarenin zımni güvenilirlik karinesine güvenen üçüncü kişilerin hukuki sorumluluğu gibi henüz cevaplanmamış sorular da tartışmaya açılmaktadır.