ÇİZELGELEME PROBLEMLERİNE ÜST-SEZGİSEL ALGORİTMALAR TEMELLİ YENİ BİR ALGORİTMİK YAKLAŞIM

Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje, BAP Doktora, 2016 - 2020

Proje Türü: Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje
Destek Programı: BAP Doktora
Başlama Tarihi: Şubat 2016
Bitiş Tarihi: Haziran 2020

Proje Özeti

Optimizasyon algoritmalarının tasarımı derin bir problem analizi gerektiren uzun bir süreçtir. Algoritmaların verilen bir problem örneğini etkili bir şekilde çözmesi beklenir. Ancak, bu algoritmaların bütün problemlere uygulanması oldukça zordur. Meta-sezgiseller bu sorun ile baş etmeye çalışmaktadırlar. Bununla birlikte birçok çalışmada, meta-sezgiseller problem-bağımlı yöntemler olarak uygulanmıştır. Üst-sezgiseller ise arama ve optimizasyon algoritmalarından farklı olarak problem-bağımsız çözüm fırsatları verir. Üstsezgiseller zor arama problemlerini çözmek için otomatik sezgisel tasarım amacı doğrultusundaki bir dizi yaklaşımdan oluşmaktadır. Stratejik araştırmalardaki zorluk, uygulanabilir arama yöntemlerinin daha genel olarak geliştirilmesidir. Üst-sezgisel terimi oldukça yenidir; ilk olarak 2000 yılında kombinatoryal optimizasyon kavramı kapsamında sezgiselleri seçen sezgiseller olarak tanımlanmıştır. Ancak, otomatik sezgisellerin tasarımı fikri yeni değildir ve başlangıç noktası 1960’lara kadar gözlemlenebilir. Üst-sezgisel tanımı son zamanlarda arama problemlerini çözmek için üretilen veya seçilen sezgiseller için bir öğrenme mekanizması veya arama yöntemi olarak genişletilmiştir. İki temel üst-sezgisel kategorisi vardır: sezgisel seçim ve sezgisel üretim. Üstsezgisellerin en önemli özellikleri verilen problem için direkt olarak çözüm uzayı üzerinde arama yapmak yerine sezgisellerin veya sezgisel bileşenlerin arama uzayında işlem yapmalarıdır. Bu tezde üst-sezgiseller için bilimsel yazındaki çalışmalar ve üst-sezgisel yaklaşımları detaylı olarak incelenerek yeni yöntemler geliştirilecektir. Ayrıca üniversite çizelgeleme problemleri için üst-sezgisel yaklaşımları kullanan çözümler gerçekleştirilecek, üniversite mekân kullanım analizleri yapılacak ve gelecekteki araştırmalar tartışılacaktır. Anahtar Kelimeler: Üst-sezgisel, meta-sezgisel, memetik algoritmalar, üniversite çizelgeleme problemleri, üniversite mekân kullanımı, karar destek sistemleri.